2012 Excavation a Success

The 2012 excavation season on the Mentor shipwreck concluded on Sunday July 8th, with a lot more being found this year.

The official press release (in Greek) is below. An English version will be provided shortly.

http://www.yppo.gr/2/g22.jsp?obj_id=51272

http://www.yppo.gr/files/g_45324.doc

The Stavros Niarchos Foundation was the major sponsor for 2012. Their assistance is greatly appreciated.


Λεζάντες φωτογραφιών
Φωτ. 3α: Προσωπικά αντικείμενα επιβατών του πλοίου
Φωτ. 3β: Όργανα ναυσιπλοΐας
Φωτ. 3γ: Νομίσματα και προσωπικά αντικείμενα επιβατών και πληρώματος του πλοίου.

13/7/2012

Στις 9 Ιουλίου 2012 ολοκληρώθηκε, για δεύτερη χρονιά η υ/β έρευνα στο ιστορικό ναυάγιο «ΜΕΝΤΩΡ» στα νοτιοανατολικά Κύθηρα κοντά στον Αυλαίμονα, η οποία συνολικά διήρκησε 17 ημέρες. Η έρευνα διενεργήθηκε με τη χρηματοδότηση του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, στο οποίο οφείλονται θερμές ευχαριστίες και χωρίς την στήριξη του οποίου η διεξαγωγή της δεν θα ήταν δυνατή.
Την έρευνα διενέργησε κλιμάκιο της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, με επιστημονικό υπεύθυνο τον καταδυόμενο αρχαιολόγο Δρ. Δ. Κουρκουμέλη και τους καταδυόμενους υπαλλήλους Λούι Ζαν Μερσενιέ, αρχιτεχνίτη, Μανώλη Τζεφρόνη, δύτη, Θεμιστοκλή Τρουπάκη, τεχνολόγο – μηχανολόγο και Πέτρο Τσαμπουράκη, εργατοτεχνίτη και την συνδρομή του Αυστραλιανού Ιδρύματος «Kytherian Research Group».
Το πλοίο, που ως γνωστό, μετέφερε τα γλυπτά του Παρθενώνα στην Αγγλία, μέσω Μάλτας και βυθίσθηκε στην είσοδο του λιμένα του Αυλαίμονα στα νοτιοδυτικά Κύθηρα, το Σεπτέμβριο του 1802, αποτελεί πάντα το κίνητρο της έρευνας για την πιθανή ανεύρεση άλλων γλυπτών μέσα στην άμμο.
Η φετινή ανασκαφική έρευνα επικεντρώθηκε τόσο στη περιοχή της πρύμνης του, όπου το 2009 και το 2011, είχαν εντοπισθεί διάφορα αντικείμενα του πληρώματος και των επιβατών του πλοίου, όσο και στην αποκάλυψη και στον καθαρισμό τμήματος του σκαριού του πλοίου που φαίνονταν να διασώζεται ακόμα σε αρκετά καλή κατάσταση.
Πράγματι αποκαλύφθηκε το σκαρί σε μήκος περίπου 10 μέτρων, προς την πλώρη και διαπιστώθηκε ότι τμήμα της έχει θραυστεί στους βράχους του πυθμένα κατά τη βύθιση του πλοίου. Επίσης κατά τον καθαρισμό διαπιστώθηκε ότι σε διάφορα σημεία γύρω από το σκαρί υπάρχουν ευρήματα κυρίως προσωπικά αντικείμενα του πληρώματος ή των επιβατών, αφού βρέθηκαν πολλά κομβία στολών και ενδυμάτων, αλλά και άλλα ευρήματα όπως φιάλες και μία κλεψύδρα.
Κατά την διάρκεια της έρευνας βρέθηκαν, πολλά ενδιαφέροντα αντικείμενα όπως όργανα ναυσιπλοΐας, ένας ναυτικός διαβήτης (κουμπάσο), γυάλινα μελανοδοχεία, φορητά μελανοδοχεία, ένα φορητό ρολόι, και μία επιπλέον πιστόλα (η τρίτη συνολικά με τις δύο άλλες που ανελκύθηκαν κατά την έρευνα του 2011), ένας λίθινος σφραγιδόλιθος με παράσταση πυροβόλου, μία χρυσή αλυσίδα και διάφορα διακοσμητικά αντικείμενα. Επίσης βρέθηκαν δύο χρυσά νομίσματα (το ένα του 1788 έχει ταυτισθεί ως Ολλανδικό), τρία αργυρά, σύγχρονα της περιόδου που ναυάγησε το πλοίο, καθώς και δύο αρχαία αργυρά νομίσματα (ένα βοιωτικό και ένα αθηναϊκό, το τελευταίο φαίνεται να είχε χρησιμοποιηθεί ως κόσμημα, αφού φέρει διαμπερή οπή).
Μετά την ολοκλήρωση της ανασκαφικής έρευνας, το ξύλινο σκαρί του πλοίου, για λόγους προστασίας, καλύφθηκε με ειδικό γεωύφασμα.
Τα αποτελέσματα της έρευνας, επιφέρουν πέραν του αρχαιολογικού και ιστορικό ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο ναυάγιο, αφού ορισμένα από τα αντικείμενα που έχουν ανασυρθεί μπορούν να ταυτισθούν με υπαρκτά πρόσωπα που επέβαιναν στο πλοίο και τα οποία πιθανώς να σχετίζονται με την υπόθεση της αφαίρεσης των γλυπτών του Παρθενώνα. Ιδιαίτερο επίσης ενδιαφέρον αποτελεί το γεγονός της διατήρησης ενός σημαντικού τμήματος του σκαριού του πλοίου, η μελέτη του οποίου μπορεί να συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση της ναυπήγησης των εμπορικών πλοίων της συγκεκριμένης περιόδου.

Mentor Shipwreck Revisited, July 2011

Maritime Archaeology, July 2011

The official press release regarding the July 2011 expedition (in Greek) from Greece’s Ministry of Culture and Tourism & Ephorate of Underwater Antiquities is here.

A summary is outlined below.

Monday August 8th, 2011

A team from Greece’s Department of Underwater Antiquities, under the direction of archaeologist Dr. Dimitris. Kourkoumelis conducted maritime archaeological excavations on the historic “Mentor” shipwreck in the South of Greece, just off the island of Kythera. The project took place from July 6th – 15th near the small port of Avlemonas.

Research was funded and assisted by an Australian Institute, the «Kytherian Research Group» with strong support of the Nicholas Anthony Aroney Trust and Kytherian Association of Australia.

The ship, was en-route to England, via Malta, carrying 17 crates of sculptures from the Parthenon. It struck difficulties and sank at the entrance of the port of Avlemonas, in North Eastern Kythera, in September 1802.

Earlier investigations into the wreck had been initiated by Captain Jacques-Yves Cousteau (1975), the Institute of Underwater Archaeology (1980) and the Department of Underwater Antiquities (2009). None of them identified fragments of marble or sculptures that remained because of the salvage by sponge divers from Symi and Kalymnos in the early 1800′s.

This year’s survey focused on area of the stern, where in 2009, ballast stones (likely from the ship) were located, around which a number of objects, such as petrified fish fossils, which have since been presumed to be derived from the cargo.

From the area surveyed, a range of objects from vessel and 10 crew were found, such as different types of cookware, glass, ceramics, porcelain, bottles, decorative items, which are likely to have been from officers quarters. Coins of the period, two pistols, decorative metal from the butt of a musket, musket balls and bullets of three different calibres, musket flints, a small cannon ball, plus navigation equipment including a small hand compass with gold chain and a ship’s compass.

An important fact is that two ancient silver and one bronze coins were found between the ballast stones.

The results were particularly interesting and encouraging, because the ship was wrecked at a controversial time in the history of the Parthenon, and items recovered from the wreck are indicators of welfare of seafarers on merchant ships during a turbulent historical period of the Eastern Mediterranean.

Continued research may yield new information on the ship itself and the adventures of the Parthenon marbles.

The project was conducted by the Ephorate of Underwater of Antiquities in Greece, with assistance from the Kytherian Research Group (KRG) from Australia.

Major supporters were the Nicholas Anthony Aroney Trust and Kytherian Association of Australia. The project was made possible by financial assistance from both these organisations.

Wood from the hull was revealed during underwater excavations.

A range of artefacts from the ship and crew were recovered from around the cabin area of the wreck

Two pistols were recovered. This one is encrusted with fragments of wine bottles.